آنغوزه شیره گیاهی است که از تیغ زدن ریشه یا پایین ساقه یا قطع ساقهٔ گیاهان مولد آنغوزه از ناحیهٔ یقه گیاه خارج میشود و در طول تابستان به دست میآید و برداشت میشود و به دو صورت در بازار عرضه میشود. یک نوع را که آنغوزه اشکی گویند بسیار تمیز؛ بدون خاک و خاشاک و مرغوب است رنگ خارجی آن زرد مایل به قرمز یا قهوهای و صاف و شفاف است. از نظر ابعاد، در حد فندق یا کمی بزرگتر یا کوچکتر یا در ابعاد نخود است. رنگ مقطع آن سفید است که در مجاورت هوا به سرعت اکسیده شده و تیره میشود؛ و به نوع دیگر که در بازار عرضه میشود، تودهای گفته میشود که با بیدقتی جمعآوری شده و مخلوط با خاک و خاشاک و برگ است و نامرغوب میباشد. طعم آنغوزه گس در بعضی گونهها تلخ و بویی شبیه بوی سیر، متعفن و خیلی تندی دارد.
خواص آنغوزه
اندام دارویی این گیاه صمغی رزینی که از ایجاد برش در بخشهای بالایی ریشه بهدست میآید است و رزین، اسانس و صمغ، اسید فرولیک و ترکیبات دی سولفید جزو مواد مؤثرهٔ این گیاه میباشند. عملکرد دارویی این گیاه ضدنفخ و خلطآور است و در درمانهای سوءهاضمه یا قولنجهای مربوط به نفخ، التهاب برونشیت، سرفه و اختلالات و ناراحتیهای عصبی کاربرد دارد.
و همچنین درمان یبوست، حملههای هیستری، هضم غذا، خاصیت ضدمیکروبی، خاصیت ضد التهابی، درمان عفونتهای قارچی معده، درمان کزاز، یرقان، تکیکین درد گوش، تسکین دندان درد و تقویت بینایی از خواص آنغوزه هستند. آنغوزه دارای خواص ضد ویروسی و ضد باکتریایی است و از همین رو بهترین گیاه دارویی برای بهبود علائم سرماخوردگی محسوب میشود. مصرف آنغوزه به تسکین گلودرد، سرفه و مشکلات تنفسی ناشی از سرماخوردگی کمک میکند و برای رفع درد قفسه سینه در زمان ابتلا به کرونا و سرماخوردگی نیز مفید است . مصرف این گیاه دارویی به کاهش استرس و اضطراب کمک میکند و موجب میشود تا شما احساس بهتری را تجربه کنید. این صمغ در طب سنتی به عنوان یک درمان موثر برای افسردگی شناخته میشود. نغوزه حاوی یک ماده شیمیایی به نام کومارین است که موجب بهبود جریان خون در بدن میشود. این صمغ درست مثل یک رقیقکننده طبیعی در بدن عمل میکند از همین رو مصرف آن از لخته شدن خون و همچنین افزایش فشارخون جلوگیری میکند.
طریقه مصرف آنغوزه
از گیاه آنغوزه میتوان به شکلهای مختلفی استفاده کرد. نحوه مصرف از گیاه آنغوزه به سه طریق خوراکی، تنتور و بخور است. از آنغوزه میتوان به شکل پودر، ادویه و روغن در تهیه غذاها استفاده کرد. از صمغ گیاه آنغوزه را میتوان با آب یا عسل، فلفل و روغن زیتون مخلوط کرده و استفاده کرد. یکی دیگر از روشهای مصرف آنغوزه این است که ابتدا قسمت اصلی ساقه آنغوزه را جدا کرده و آن را به خوبی بشویید و سپس همراه با آب در یک قابلمه مر از آب برای مدت یک ساعت بجوشد و پخته شود. پس از گذشت یک ساعت آنغوزه پخته شده را آبکش کنید و همراه با تخم مرغ و ادویه و نمک در روغن تفت بدهید. بعد از اینکه آنغوزه و تخم مرغ را به خوبی تفت دادید برنج را به آن اضافه کنید و بگذارید دم بکشد و سپس نوش جان کنید. استفاده از صمغ آنغوزه مصرف خوراکی از این گیاه است. .
مضرات آنغوزه
آنغوزه قاعده آور است و از همین رو مصرف این گیاه دارویی در دوران بارداری ممکن است موجب سقط جنین شود از همین رو بهتر است در دوران بارداری و شیردهی از مصرف آنغوزه خودداری شود. از دیگر مضرات زیاده روی در مصرف آنغوزه میتوان به مواردی مانند اسهال، نفخ، سوزش ادرار، سردرد، گیجی، سوزش معده و بروز تشنج اشاره کرد. از مصرف همزمان این داروی گیاهی با داروهای ضد انعقاد خون خودداری کنید زیرا ممکن است با هم تداخل داشته باشند.
انچه از طب سنتی آموختم : امیر حسین گلشاهی