تره کوهی
ترهٔ کوهی (با نام علمی: Allium ampeloprasum Var Iranicum)، گیاهی علفی است که مزهاش به پیازچهٔ خام میماند و خود به سان تره است. خام آن را چون سبزی همراه با خوراک میخورند. همچنین از آن در پخت کلانه نیز استفاده میشود.اگر در دشت روییده باشد آن را «کوراده» و اگر در کوه روییده باشد بدان «کنیوال» گویند .
از تره کوهی برای موارد ذیل استفاده دارویی دارد:
- این گیاه ادرار آور است و به این ترتیب رطوبت زائد را از بدن خارج می کند.
- رطوبت معده را کاهش می دهد و هضم غذا را بهبود می بخشد.
- درمان تنگی نفس
- اگر این گیاه را به طور پیوسته مصرف کنید، باعث ریزش موی سفید و تقویت موی سیاه خواهد شد.
- فشار خون را با انبساط عروق خونی کاهش می دهد.
- اشتها را افزایش خواهد داد.
- التهاب ناشی از سم گزش حشرات را کاهش می دهد.
- به عنوان مسکن برای سیاتیک، نقرس و روماتیسم عمل می کند.
- دارای خواص ضد عفونی کننده است و از آن برای روده ها و دستگاه گوارش مفید است.
- با وجود ماده ای به نام کولین، قدرت یادگیری کودکان و بزرگسالان را افزایش می دهد
- حاوی مقادیر زیادی ویتامین A است که برای تقویت بینایی و جلوگیری از آب مروارید مفید است.
- محافظ بسیار خوب قلب است.
- دستگاه ایمنی بدن را بهبود می بخشد و برای جلوگیری از انواع مختلف سرطان مفید است.
- مقادیر بیش از حد ویتامین ث به بدن کمک می کند تا کلاژن تولید کند.
- با وجود مقدار سدیم و پتاسیم، به بدن کمک می کند تا آب را حفظ کند.
- با مصرف این گیاه می توانید نفخ و گاز معده را درمان کنید.
- جوشاندن تره برای تسکین ذات الریه و رسوب ادرار مناسب است.
- نحوه استفاده از تره کوهی :
کرم معده: مصرف این گیاه با روغن حیوانی می تواند در دفع کرم معده بسیار موثر باشد.
سردرد: جوشانده یا پخته شده این گیاه می تواند برای سردرد، درد قفسه سینه و تنگی نفس بسیار مفید باشد. فراموشی: اگر ریشه این گیاه را با گل پامچال (هر کدام صد گرم) بجوشانید و پنج روز آن را مصرف کنید، برای درمان فراموشی مفید است.
کبد: پرورده این گیاه با سرکه گرفتگی کبد و طحال بهبود می بخشد
باد بدن: برای دفع بادهای بدن مخلوط آب ریشه این گیاه با آب نعناع و نوشیدن یک لیوان به مدت ۳ روز ناشتا تاثیر خوبی دارد و بادهای بدن را دفع خواهد کرد.
تره کوهی خواص بسیاری دارد و می توان آن را به صورت تازه و خشک استفاده کرد. از تره های تازه می توانید در املت، کوکو و آش ها استفاده نمایید. طعم تند خوشایند این گیاهان عطر و بوی خوبی به غذاهای شما خواهد داد. خصوصا املت تره فرنگی بسیار خوشمزه است. برای تهیه املت با این گیاه طبیعی کافی است آن را پاک کرده و خرد نمایید. سپس آنها را با کرده یا روغن در تابه تفت دهید وقتی آب آن خشک شد چند عدد تخم مرغ را به دلخواه بهم بزنید و تره های تفت داده شده را به آن اضافه نمایید. در ظرف دیگری روغن بریزید و مایع امت خود را سرخ کرده و نوش جان بفرمایید.
تره کوهی را می توانید به نانوایی بدهید تا آن را با خمیر مخلوط کرده و نوعی نان سبزیجات برای شما درست کند. در مناطق غربی کشور با این گیاه نانی به اسم کلانه درست می کنند. به این ترتیب که تره های خرد شده را در داخل خمیر نازکی گذاشته و دو طرف آن را روی آتش می پزند. سپس به نان روغن حیوانی می زنند که بسیار خوشمزه است.
از آنجاییکه تره کوهی فقط در فصل بهار به بازار می آید شما می توانید آن را خشک کنید و در تمام طول سال از آن در خوراکی های مختلف استفاده نمایید. این سبزی وحشی فواید بسیاری برای سلامتی دارد و سرشار از ویتامین های مفید برای پوست و مو است. این گیاه به صورت خودرو در دشت و کوه می روید و خودتان نیز می توانید آن چیده و مورد استفاده قرار دهید. در طب سنتی نیز از این گیاه استفاده های فراوانی می شود. فقط توجه داشته باشید که طبع این سبزی گرم است بنابراین بهتر است هنگام مصرف آن دوغ و ماست بیشتری مصرف کنید.
عوارض تره کوهی
تره کوهی گیاهی از خانواده سیر و پیاز است و خواص دارویی زیادی دارد. با این حال، مصرف بیش از حد این گیاه مانند هر خوراکی دیگری عوارض جانبی به همراه دارد که مهمترین آنها عبارتند از: مصرف زیاد تره کوهی باعث مشکلات گوارشی مانند ناراحتی های معده مانند سوء هاضمه، نفخ، اسهال یا درد شکمی خواهد شد. افرادی که به سبزیجات خانواده پیاز حساسیت دارند، بیشتر در معرض این مشکلات قرار دارند.
این گیاه خاصیت کاهندگی فشار خون دارد و برای افرادی که داروهای کاهش دهنده فشار خون مصرف می کنند، مشکل ساز است. به همین دلیل استفاده همزمان آن با داروهای ضد فشار خون ممکن است منجر به افت شدید فشار خون شود.
در برخی افراد مصرف زیاد تره کوهی موجب واکنش های آلرژیک و علائمی همچون خارش، التهاب یا تورم در پوست یا دستگاه تنفسی می شود. مصرف تره کوهی در مقادیر زیاد با تأثیر منفی بر روی فرآیندهای انعقادی خون خطر خونریزی را افزایش می دهد. همچنین ممکن است با برخی داروهای شیمیایی تداخل داشته و اثرات آنها را کاهش یا افزایش دهد
انچه از طب سنتی آموختم : امیر حسین گلشاهی