خواص تمبر هندی
مصرف تمبر هندی و خواص بی نظیر آن در هضم غذا
ترکیبات تمبرهندی
تمبرهندی و چربی خون
تمبرهندی و سرماخوردگی
تمبرهندی و بیماری های چشمی
طبع آن در كل سرد و خشك است و هرچه ترشتر باشد این حالت قویتر است. برای گرممزاجان و مشكلات ناشی از گرما و صفرا بسیار مفید است. ملین است و دفع كننده اخلاط زاید و مضر در بدن مانند سودا و صفراست، که این اخلاط ریشه بروز بسیاری از بیماری ها و حساسیت ها در بدن می باشند. برای رفع عطش و خشكی دهان مناسب است.
حتما شما هم وقتی برای خرید به میوه فروشی ها و یا سوپرهای بزرگ میوه می روید، بالای قفسه میوه ها جعبه هایی شده اند و در دو نوع ترش و شیرین عرضه می شوند. این نوع بسته بندی تمبرها خیلی وقت است که به کشورمان آمده اند. پیش از این، آن ها را فقط در بسته های کوچک تر و به قول معروف تمبرهندی های گوشتی که البته نمک هم به عنوان افزودنی به آن ها اضافه می شد، می دیدیم. در حالی که امروزه محتویات بسته های قرمز رنگ جای انواع قدیمی را گرفته اند و به دلیل طعم خوشایند شان بسیاری از ما، آن ها را نه فقط به تنهایی و به عنوان یک میان وعده بلکه در طبخ غذاهای مان نیز به کار می بریم.
اما بیایید با خواص این میوه و نحوه ی مصرف بهتر آن، بیشتر آشنا شویم. دانشکده داروسازی دانشگاه تهران و متخصصین در زمینه گیاهان دارویی درباره ویژگی های این میوه به نکات جالبی اشاره کرده اند که مطالعه شان خالی از لطف نیست.
قبل از هر چیز باید بگوییم که درخت تمبر هندی بسیار آهسته رشد می کند و عمری طولانی دارد. دکتر صالحی در مورد ویژگی های این گیاه می گوید: "تمبرهندی درختی است مرتفع و بلند که ابتدا در هندوستان و آفریقای شمالی رویش داشته است ولی امروزه به علت موارد استفاده فراوان در اکثر مناطق گرم نیز کشت می شود.
این درخت از خانواده نخودها و شبیه باقلا به شکل غلاف و نیام بوده و با کمی خمیدگی همراه است. این غلاف ها 10 سانتی متر طول داشته و در هر یک از آن ها بین 3 تا 10 دانه قرار دارد که البته خوردن گوشت اطراف این دانه ها برای ما لذت بخش است؛ به این ترتیب که ابتدا پوست آن را کنده و محتویات نرم دور دانه ها خورده می شود. شاید باور نکنید اما در ایران، این درخت در استان های هرمزگان و سیستان و بلوچستان پرورش می یابد. همان طور که گفتیم، آب و هوای مناسب کشت تمبرهندی اقلیم گرم و مرطوب است و در مناطقی که دارای این آب و هوا باشند، تمبرهندی را می توان، به راحتی پرورش داد."
چه خواصی دارد؟
دکتر صالحی درباره خواص این میوه می گوید: "مهم ترین مواد شناخته شده موجود در تمبرهندی ترکیبات اسیدی از جمله اسید سیتریک، مالیک و تارتاریک و مواد معدنی نظیر پتاسیم و کمی پکتین است. در پوست درخت تمبرهندی نیز مقداری تانن وجود دارد و سرشاخه های جوان و سبز این درخت دارای مقادیر زیادی ویتامین های گروه B است."
این متخصص در ادامه می افزاید: "از قدیم معتقد بودند که تمبرهندی مثل یک ملین و مسهل عمل می کند اما تحقیقات سال های اخیر اثرات دیگری را برای آن به اثبات رسانده اند از جمله این که خاصیت ضد درد، ضد باکتریایی و ضد ویروسی داشته و برای از بین بردن انگل ها و کرم های بدن توصیه می شود. علاوه بر تمامی خواص یاد شده، این میوه یک اشتهاآور بوده و منبعی از آنتی اکسیدان ها نیز به حساب می آید. ایشان در ادامه اضافه می کند که خوردنش به همراه غذا به هضم آن کمک می کند. به علاوه مصرفش برای کاهش تهوع کمک کننده بوده بنابراین اضافه کردن آن به غذا به خصوص در وعده غذایی افرادی که مشکل گوارشی دارند، توصیه می شود."
پیش از این گفتیم که تمبرهندی آنتی اکسیدان دارد. دکتر صالحی در این باره می گوید، این میوه حاوی مقادیر قابل ملاحظه ای کاروتن، ویتامینC و برخی فلاونوئیدها است. به طوری که می تواند جایگزین خوبی برای ویتامینC در افرادی باشد که دچار کمبود این ویتامین هستند اما فراموش نکنید که خشک شده ی این میوه دارای مقادیر کمتری از این ماده مغذی است.
اگر زیاد سرما می خورید، می توانید برای کاهش دفعات بیماری و بهبودی سریع تر، در میان وعده های تان تمبرهندی میل کنید. در ضمن، اگر دچار گلودرد شده اید، می توانید تمبرهندی را در آب حل کرده و قرقره کنید تا درد گلوی تان به سرعت بهبود یابد.
این متخصص اضافه می کند که بسیاری از اختلالات گوارشی از جمله اختلالات صفراوی با مصرف تمبرهندی برطرف می شود و افرادی که کلسترول خون شان بالا است، می توانند برای کاهش چربی خون شان تمبرهندی بخورند. بنابراین، برای داشتن قلب سالم عادت به خوردن تمبر هندی های خشک شده به دلیل نداشتن حتی مقدار جزیی نمک، به افراد مستعد به خصوص میانسالان پیشنهاد می شود.
تمبرهندی؛ مستقیم یا غیرمستقیم؟
شما دوست دارید تمبر هندی را چطور میل کنید؟ "تمبرهندی را می توان به دو طریق مصرف کرد. در واقع نحوه استفاده از آن به طور مستقیم و غیرمستقیم است.
بعضی از افراد که خوراکی های ترش را بیشتر می پسندند، آن را به طور مستقیم مصرف می کنند اما می توان به عنوان طعم دهنده و ترش کننده در بسیاری از غذاها هم از آن استفاده کرد. به این منظور باید تمبرهندی را در آب خیسانده و سپس آن را صاف کرد و پس از جدا کردن هسته، آن را خورد." یادتان نرود که می توان فیبرها و آوند های چوبی که در قسمت خوراکی این میوه دیده می شوند را جدا کرد اما در صورت مصرف، مشکلی برای فرد به وجود نخواهد آمد.
همان طور که می دانید هر ماده غذایی می تواند در مراحل مختلف اعم از جمع آوری، تهیه و بسته بندی آلوده شود اما از آن جا که این میوه خود یک ضد میکروب است احتمال آلودگی در آن بسیار پایین است بنابراین با خیالی راحت آن را وارد میان وعدههای روزانه تان کنید.
مصرف تمبر هندی و خواص بی نظیر آن در هضم غذا
تمبرهندی ماده غذایی است که ایرانیان به ندرت در سبد غذایی خود از آن استفاده می کنند، در صورتی که تمبرهندی برای بسیاری از بیماری ها مفید است.
سایت تبیان: اگر مایلید غذایی که می خورید زود هضم شود، مقدار کمی تمبرهندی همراه یا بعد از غذا بخورید.
ترکیبات تمبرهندی
قسمت گوشتی میوه دارای اسیدسیتریک، اسیدمالیک، تارتاریک، قند و پکتین است. تمبرهندی دارای پتاسیم و فاقد سدیم است.
پتاسیم برای حفظ ضربان قلب اهمیت دارد، اعصاب و ماهیچه ها را فعال می نماید. پتاسیم میزان مایعات درون سلولی را تنظیم می کند، باعث گشاد شدن رگ ها نرم شدن جداره رگ ها می شود و به این ترتیب باعث کاهش میزان فشار خون می شود. پتاسیم در افزایش جریان خون پوست سر موثر است و در رشد طبیعی بدن و نوسازی سلول های بدن در اثر جایگزینی نقش دارد. پتاسیم عنصری ضروری در بافت های نرم بدن است، اثر این عنصر در رشد بدن به حدی است که تأثیر مصرف آن در کودکانی که مبتلا به کندی رشد هستند چشمگیر است.
تأثیر پتاسیم در رشد گیاهان به قدری بارز است که با افزودن آن به خاک رشد گیاه افزایش چشمگیری پیدا می کند. پتاسیم، آبی را که موجب تورم ساق پا و فشارخون بالا می شود را جذب و در نتیجه موجب بی آبی می شود. یکی از علل خیز در بدن احتباس کلیوی بیش از حد نمک، افزایش مینرالوکورتیکوئیدها، فشار وریدی بالا و تنگی وریدی است، که همگی دفع پتاسیم را به دنبال دارند. در نتیجه، مصرف این ماده در رفع این نقیصه اهمیت زیادی دارد. افزایش پتاسیم در خون میزان دفع نمک را افزایش می دهد.
تمبر هندی و گوارش
خوردن تمبرهندی به همراه غذا به هضم غذا کمک می کند، تمبر هندی میزان تهوع را کاهش می دهد از این رو مصرف آن برای افرادی که مشکلات گوارشی دارند توصیه می شود.
تمبرهندی و چربی خون
از آنجا که این ماده فاقد کلسترول و چربی است از این رو مصرف آن برای افراد مبتلا به چربی خون مناسب است.
تمبرهندی و استخوان
تمبرهندی غنی از ویتامین ث است، در هنگام کمبود ویتامین ث استئوبلاست ها ماده زمینه تازه استخوانی را ترشح نمی کنند، در نتیجه استخوان های شکسته جوش نمی خورند. مدت هاست که پزشکان از نقش ویتامین ث برای تشکیل استخوان، کلاژن و غضروف آگاه هستند.
مواد آنتی اکسیدان برای حفاظت علیه استرس اکسیداتیو مورد نیاز هستند و بنابراین از ایجاد التهاب جلوگیری می کنند و از آن جا که التهاب منجر به تجزیه استخوان ها می گردد، کمبود ویتامین ث به کاهش روند تجزیه استخوان ها کمک می کند.
از این رو مصرف این ماده غذایی برای همه گروه های سنی به خصوص کودکان و نوجوانان می تواند بسیار مفید باشد.
خوردن تمبرهندی به همراه غذا به هضم غذا کمک می کند، تمبر هندی میزان تهوع را کاهش می دهد از این رو مصرف آن برای افرادی که مشکلات گوارشی دارندتوصیه می شود.
تمبرهندی و عفونت
طبق مطالعات انجام شده در سال های اخیر این میوه خاصیت ضددرد، ضدباکتریایی و ضد ویروسی داشته و برای از بین بردن انگل ها و کرم ها توصیه می شود. از آنجا که میوه گیاه تمبرهندی دارای خاصیت ضدمیکروبی است، احتمال آلودگی آن پایین است، بنابراین آن را با خیالی راحت در وعده های غذایی روزانه تان مصرف کنید.
ضمادی که از تمبرهندی درست می شود برای تسکین ورم، برطرف کردن سستی عضلات و قسمت های دردناک بدن مفید است.
تمبرهندی و یبوست
از دم کرده تمبر هندی می توان برای رفع یبوست در تمام افراد مبتلا، استفاده کرد. برای تهیه دم کرده تمبرهندی چند تکه از آن را با آب جوش مخلوط کنید و یک ساعت بگذارید بماند و سپس این دم کرده را مصرف کنید.
تمبرهندی و سرماخوردگی
تمبرهندی دارای مقادیر قابل توجهی کاروتن، ویتامین ث و برخی فلاوونوئیدها می باشد؛ لذا اگر به دفعات دچار سرماخوردگی می شوید، می توانید برای کاهش بیماری و بهبودی سریع تر در میان وعده هایتان تمبرهندی میل کنید.
تمبرهندی و ویتامین ث
همان گونه که ذکر شد این میوه سرشار از ویتامین ث است، از این رو مصرف آن برای افراد سیگاری که ویتامین ث بدن آن ها تحلیل رفته توصیه می شود. ویتامین ث موجود در این میوه دارای خاصیت آنتی اکسیدانی است که به جذب آهن، ترمیم زخم ها و نگهداری عروق خونی کمک می کند. البته به یاد داشته باشید که مقدار ویتامین ث در خشک شده این میوه کمتر است.
تمبرهندی و آسم
ویتامین ث اگرچه آسم را درمان نمی کند ولی می تواند جلو حمله آسم را بگیرد و با تقویت سیستم ایمنی و کمک به آن برای مبارزه با مواد حساسیت زا علائم آسم را کاهش دهد. چرا که حملات آسم هنگامی صورت می گیرد که ریه ها به وسیله مواد حساسیت زا تحت فشار قرار بگیرند و در این هنگام ویتامین نقش آنتی اکسیدان اولیه را دارد.
تمبرهندی و بیماری های چشمی
ویتامین ث در زلالیه به عنوان یک آنتی اکسیدان عمل می کند و چشم را در برابر آسیب های سلولی حفاظت می کند. اکسید شدن عدسی نقش مهمی در تشکیل آب مروارید وابسته به سن دارد. یک رژیم غذایی غنی از آنتی اکسیدان هایی مثل ویتامین ث میزان بروز این بیماری را کاهش می دهد. در ضمن مصرف بالای ویتامین ث مانع از پیشرفت این بیماری می شود. با توجه به مطالب فوق مصرف این میوه برای افرادی که احتمال بروز این بیماری ها در آن ها بالاست توصیه می شود.
خواص درمانی دیگری از تمبرهندی
* آب این میوه به عنوان ملین عمل می کند.
* آب تمبر هندی برای درمان اختلالات صفراوی موثر است.
* اگر گوشت آن را در آب نرم کرده و بخورید، برای رفع مشکل بی اشتهایی موثر است.
* قطره های اشکی که از هسته های این میوه تهیه می شود برای درمان سندروم خشکی چشم موثر است.
* برگ های این گیاه برای درمان سوختگی ها به کار می رود.
* دارای آنتی اکسیدان قوی است از این رو برای پیشگیری و درمان انواع سرطان ها مفید است.
تمبرهندی دارای مقادیر قابل توجهی کاروتن، ویتامین ث و برخی فلاوونوئیدها می باشد؛ لذا اگر به دفعات دچار سرماخوردگی می شوید، می توانید برای کاهش بیماری و بهبودی سریع تر در میان وعده هایتان تمبرهندی میل کنید
توصیه
* با افراط در مصرف تمبر هندی زخم روده، سنگینی معده و سرفه به وجود می آید.
* مصرف این میوه برای افراد سرد مزاج توصیه نمی شود، چرا که زیاده روی در مصرف آن باعث سستی عضلات و ضعف اعصاب می گردد.
* تمبرهندی های فرآوری شده دارای نمک فراوانی می باشند، که برای افراد دارای فشار خون مناسب نیست. هنگام خرید این محصول به خصوص انواع خارجی آن به برچسب فارسی نویس که از طرف وزارت بهداشت تائید شده توجه کنید. غیربهداشتی بودن این محصول منجر به بروز تب، تهوع، دل پیچه و در نهایت اسهال خونی می شود.
انچه از طب سنتی آموختم : امیر حسین گلشاهی